Christenen: vooral betrouwbaarheid en impact goed doel zijn belangrijk

Onderzoek naar geefgedrag onder christenen
Tabel 1
Tabel 2
Tabel 3
Tabel 4
Tabel 5

Christelijke gevers aan goede doelen vinden het belangrijk dat een goed doel christelijk is. Maar als ze moeten kiezen aan welk doel ze geven, vinden ze vooral betrouwbaarheid en impact belangrijke argumenten. Uit het Christelijk Charitatief Peil, een tweejaarlijks onderzoek onder gevers, blijkt dat gevers vinden dat goede doelen vooral effectief, integer en transparant moeten zijn. In het onderzoek zijn dit jaar ook Rooms-Katholieke gevers gevraagd naar hun geefgedrag. De resultaten geven opnieuw een mooi inkijkje in het geefgedrag van christelijk Nederland.

Christenen zijn de gulste gevers van Nederland; dat is al langer bekend. Dit onderzoek – uitgevoerd onder 15.000 mensen, onder wie 4.000 christenen - bevestigt dat beeld opnieuw: christenen geven veel méér dan niet-christenen. Ze zijn ook vaker vast donateur van goede doelen en geven daar ook vaak de voorkeur aan.

Voor het onderzoek is binnen de protestanten onderscheid gemaakt tussen leden van de Protestantse Kerk in Nederland, bevindelijken (leden van onder meer de Gereformeerde Gemeenten, Oud-Gereformeerde Gemeenten en de Hersteld Hervormde Kerk), orthodoxen (leden van onder meer Gereformeerde Kerken in Nederland (Vrijgemaakt), Christelijke Gereformeerde Kerken en Nederlands Gereformeerde Kerken) en evangelischen (leden van onder meer Pinkstergemeenten, Evangelische gemeenten en Baptistengemeenten).

Wat zijn voor christenen de belangrijkste waarden waar goede doelen aan moeten voldoen? Dat zijn de betrouwbaarheid van het goede doel (64%) en de impact van de hulp (50%), blijkt uit het onderzoek. Vooral bevindelijken vinden het belangrijk dat een goed doel betrouwbaar is (72%). Evangelischen hechten grote waarde aan de impact van de hulp (61%). Rooms-Katholieken hechten het minst (36%) aan de impact, maar vinden vooral betrouwbaarheid (57%) van belang. Opvallend is dat maar weinig mensen aangeven dat ze ‘professionaliteit’ belangrijk vinden, terwijl goede doelen hier vaak in hun communicatie wel nadruk op leggen. Daarnaast vinden gevers van alle denominaties het nauwelijks belangrijk of bekenden het goede doel ook steunen.

Is identiteit belangrijk? (Tabel 1)
Ongeveer een kwart van de protestantse christenen in Nederlarnd zegt het ‘zeer belangrijk’ te vinden dat het goede doel waar ze geld aan geven een christelijke organisatie is. Voor vier op de tien is dit niet van belang.

Dat verschilt trouwens wel erg per stroming binnen de protestanten. Vooral evangelischen en orthodoxen vinden het ‘zeer belangrijk’ dat het doel waaraan ze geven christelijk is. Onder niet-kerkelijke PKN’ers vindt slechts 2% dit ‘zeer belangrijk’. Daarin komen zij overeen met de Rooms-Katholieken, waar slechts 3% aangeeft dit zeer belangrijk te vinden. Voor 87% van de Rooms-Katholieken is de christelijke identiteit van de organisatie helemaal niet van belang.

Hoeveel wordt er gegeven? (Tabel 2)
Uit dit onderzoek blijkt opnieuw dat protestanten gemiddeld veel meer geven dan Rooms-Katholieken. Die verschillen zijn niet klein. Van de protestantse christenen geeft ongeveer vier op de tien meer dan 50 euro per maand aan goede doelen. Hierbij gaat het zowel om eenmalige- als periodieke giften, collectes en bijvoorbeeld sponsoring van familie of vrienden. Bij de Rooms-Katholieken en niet-christenen geeft maar één op de tien meer dan 50 euro per maand aan goede doelen. Binnen deze groepen geeft het merendeel minder dan 20 euro per maand aan een goed doel.

Orthodoxen en evangelischen geven het meest aan goede doelen. De niet-kerkelijke PKN’ers geven het minst en lijken qua geefgedrag op Rooms-Katholieken en niet-christenen.

Hoe wordt er gegeven? (Tabel 3)
Goede doelen werken allemaal op de lange termijn. Daarom hebben ze het liefste vaste donateurs. Dat komt goed uit voor christelijke organisaties. Want bijna de helft van de protestantse christenen wil het liefst vaste donateur van een organisatie zijn. Zij doen dit veel vaker dan Rooms-Katholieken en niet-christenen. Deze beide groepen geven sterk de voorkeur aan incidentele giften. Orthodoxen en evangelischen geven het vaakst aan dat hun voorkeur uitgaat naar donateurschap. Beide denominaties geven ook het vaakst de voorkeur aan een vast bedrag per maand. Van nieuwe vormen van geven, zoals geven via Facebook of crowdfunding, wordt nauwelijks gebruik gemaakt.

Welke goede doelen zijn bekend? (Tabel 4)
Voor goede doelen is het belangrijk dat ze bekend zijn onder  gevers. Daarom doet het Christelijk Charitatief Peil daar ook onderzoek naar. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen spontane naamsbekendheid en geholpen naamsbekendheid.

Protestantse christenen kennen vooral KWF Kankerbestrijding (46%), de Nederlandse Hartstichting (24%), Kika (18%) en het Nederlandse Rode Kruis (16%). Deze doelen worden ook door Rooms-Katholieken en niet-christenen vaak genoemd. Bij niet-christenen staat het Wereld Natuur Fonds in de top 3 (met 31%). Overigens is het voor het eerst dat Kika in dit rijtje voorkomt. De andere goede doelen werden ook in vorige onderzoek vaak genoemd.

De eerste christelijke goede doelen op de lijst zijn de eigen kerk of diaconie (9%), Woord en Daad (7%) en het Leger des Heils (6%). De eigen kerk en/of diaconie is in zekere zin geen ‘officieel’ goed doel, maar wordt door de respondenten wel als zodanig beschouwd. Vooral door bevindelijken wordt deze categorie vaak genoemd. Daaruit blijkt dat een deel van het geld dat deze groep aan goede doelen geeft, wordt besteed aan of via de eigen kerk.

Bewijzen leveren (Tabel 5)
Marco Boers, directeur van IDD, is een van de drijvende krachten achter het Christelijk Charitatief Peil. Met het initiatief hoopt hij organisaties te helpen om de achterban beter te begrijpen én te bedienen. ,,Protestantse christenen in Nederland blijven goede gevers aan goede doelen’’. Constateert hij. ,,Het is mooi dat zij graag hun tijd en geld blijven toevertrouwen aan goede doelen, maar de vanzelfsprekendheid wordt wel steeds minder.’’

Boers constateert in de uitkomsten van het onderzoek een aantal zaken waarmee goede doelen aan de slag moeten. Het gaat daarbij onder meer om het aantonen van de waarden. ,,Het is nu de tijd om als goed doel op allerlei manieren bewijzen te leveren van je identiteit, betrouwbaarheid en impact. Gevers gevenaan dat ze deze waarden belangrijk vinden. Laat daarom als goed doel zien waarom je betrouwbaar bent en wat je impact is. En ga in gesprek met je donateurs, zodat je weet hoe zij betrouwbaar definiëren en impact willen zien.’’

Christelijk Charitatief Peil is een initiatief van Christal en IDD in samenwerking met Citisens. Aan het onderzoek deden mee: Compassion, Stichting De Hoop, Dorcas, Leprazending, MAF, Open Doors, Tear, Trans World Radio, Woord en Daad, World Vision en ZOA. Voor het onderzoek leden van het Citisens panel evenals de donateurs van de deelnemende goede doelen uitgenodigd. Op onder andere de variabelen (christelijke) denominatie en leeftijd vormen de uitkomsten een representatieve afspiegeling van Nederland.

Auteur Gerko Last is zelfstandig adviseur fondsenwerving en communicatie, en is gespecialiseerd in de christelijke achterban; www.lastcommunicatie.nl

Meer informatie over het Christelijk Charitatief Peil is te vinden op www.christelijkcharitatiefpeil.nl.